Fietsland Suriname

Toen ik negen weken naar Suriname mocht, op een mini-sabbatical, wilde ik graag gaan wielrennen. In Nederland ben ik aangesloten bij een fietsclub gelieerd aan een brouwerij in Leidse Rijn: De Maximus Stampers. Ik kwam er achter dat Stamper een Surinaams scheldwoord is voor een manlijke homoseksueel; toch heb ik gewoon mijn Stampers fietsbroek meegenomen en erin rondgefietst. En dan reed ik ook nog eens op een fiets van het merk: Trek! Slechts een keer werd ik door dames in een busje schaterend uitgelachen omdat het gedeelte van mijn fietsbroek bij de bilspleet enigszins doorschijnend was geworden.

Tekst en Beeld: Aalt Prins

Fietsen in Paramaribo verkleint de kans op oud worden aanzienlijk
In eerste instantie zonk de moed me in de schoenen toen ik met een taxi van het vliegveld naar mijn woning reed. Ik zag: afgrijselijk asfalt, veel uit de auto gesmeten rotzooi op straat waaronder glas, jakkerend inhalende auto’s en opgevoerde brommers zonder licht. Ik had via een website een racefiets gereserveerd. Het plaatje op de website vertoonde weinig overeenkomsten met de fiets die in een stoffige container voor me klaar hing.

Sranan Tongo
Het is heel bijzonder dat je in een zeer exotisch tropisch land overal terecht kunt met het Nederlands. Iedereen begrijpt je, Surinamers spreken vaak bijzonder verzorgd Nederlands. Daarnaast wordt het enorm gewaardeerd als je je best doet wat woordjes en zinnetjes Sranan Tongo te prevelen. Je komt een heel eind met straatttaal (fa waka, patta’s, doekoe’s en skotu) en als je dan nog wat beleefdheden aan je repertoire toevoegt, schateren Surinamers je toe.

Sidodadiweg in Groningen, ooit een boeroe nederzetting

Trek one-one maat 56
In Suriname verloopt alles via via en zo versierde ik mijn racefiets. Een pensionado met een nekprobleem wilde ervan af en na wat steggelen, mocht ik de fiets van hem huren. In Nederland rij ik rond op een Koga Myata van carbon, framemaat 60 en de fiets is met een bikefitsessie helemaal op mijn lichaamsproporties afgesteld. Nu nam ik genoegen met een aluminium Trek One-One, framemaat 56. Voor een volgende keer zou ik een betrouwbare en eenvoudige tweedehands fiets met mijn eigen framemaat, met goede en vrij brede banden (28 mm) op tijd laten verzenden. In de tropen slijten de rubberachtige onderdelen (rubberhoezen van je shifters, zadel, stuurlint) met name in de regentijd heel snel. En omdat de wegen zanderig zijn, heeft ook de ketting zwaar te lijden.

Pauze in Powakka, indianendorp

Fietsclub Sabaku
Via Strava had ik gezocht naar segmenten in Suriname en de sporters met KOM’etjes ging ik volgen.      Zo probeerde ik aansluiting te zoeken bij een lokaal fietsclubje, maar ook dit liep anders. Via via ontmoette ik een pensionado en hij kende een wielrengroepje uit Lelydorp en zo belandde ik in de fietsclub Sabaku. Met pensionado Theo reed ik in duo door de week op dinsdag en donderdag. Met de fietsgroep maakten we tochten vanuit Lelydorp, dat ligt ongeveer 18 kilometer vanuit het centrum van Paramaribo. We spraken op zondag vaak af om zeven uur in Lelydorp. Dat betekende dat ik dikwijls in het donker vertrok. Het krieken van de dag in de tropen gaat helemaal niet geleidelijk: Je fietst weg, slaat twee keer af en plots is het licht!

Gezond oud worden
Het romantische gedeelte van fietsen in Suriname is dat je, wanneer je ’s morgens je oploskoffie drinkt, heuse kolibri’s voor je raam aan bloempjes ziet lurken. Bij het verlaten van het erf zit er een handgrote vogelspin op de straat en soms zwermen er tientallen gieren boven je.

Vertrek uit de Gramankondrestraat, Paramaribo

Fietsen doe ik om gezond oud te worden. Fietsen in Paramaribo verkleint die kans aanzienlijk. Om een beetje een beeld te vormen hoe dat gaat: stel je voor dat alle auto’s van de A2 op een vochtige zomerdag allemaal tegelijkertijd willen parkeren onder de Dom van Utrecht. En daar mag jij dan ingeklikt tussendoor manoeuvreren.

Fietsers worden gedoogd
De auto’s rijden hard en links, een extra uitdaging daarbij is de staat van het asfalt. Over het algemeen zijn de wegen best goed, maar er zijn veel obstakels. Laat me dit illustreren aan de hand van putdeksel: er zijn er die 15 cm diep liggen, er zijn putdeksels die 10 centimeter uitsteken en er zijn putten met ontbrekende putdeksels. Je moet daar dus constant alert op zijn. Auto’s kunnen plots uitwijken voor zo’n obstakel en jouw kant op vliegen. Bij de kruispunten zijn vaak narrige drempels aangelegd, dat is prettig, dan wordt er zo af en toe nog een beetje geremd.

Omdat het verkeer chaotisch is, let iedereen goed op en het is mijn ervaring dat je als fietser gedoogd wordt; agressie tegen fietsers heb ik niet meegemaakt. Je schrikt je soms wel lam van een toeterende auto vlak naast je, maar doorgaans zwaait de bestuurder enthousiast naar je, je bent als wielrenner een bezienswaardigheid en meestal is het er puur om te doen je te attenderen op zijn aanwezigheid. Toeteren en knipperen met groot licht hoort er gewoon bij.

Oversteek van Leonsberg naar Commewijne

Wildlife Suriname
Buiten Paramaribo heb je prachtige verlaten en uitstekend onderhouden asfaltwegen. De wegen  naar Santigron, Fredriksdorp, Groningen, en Stolkerstijver zijn prachtig. Je fietst door gebieden waar vroeger plantages waren. Het afwateringssysteem doet heel Nederlands aan en het is heel vlak! Je vergeet overigens niet dat je niet in Nederland bent. Op de weg zie je veel platgereden dieren: brulkikkers van het formaat bokshandschoen, slangen en awarri’s (een soort buidelratten/opossum). En als je geluk hebt, zie je levende aapjes de weg oversteken.

Zweet desinfecteert
Van de levende dieren zijn er vogels in alle soorten, maten en kleuren te zien. Als je zo mijmert over hoe leuk diertjes zijn, kun je heftig uit deze overpeinzingen worden gerukt door zwerfhonden die plots uit de berm schieten en in volle vaart blaffend achter je aan rennen, bloeddorstig happend naar je kuiten. Van je aftrappen is lastig wanneer je ingeklikt zit, maar vreest niet: ze houden er niet van natgespoten te worden met water uit een bidon.  En mocht jij de honden eerder zien dan ze jou opmerken, waarschuw de honden door hard: “Hé, hee” te roepen.  Zelf vond ik het probleem van de honden het grootste euvel van fietsen in Suriname; je schrikt je soms helemaal lam en ik heb meegemaakt dat er een wielrenner gebeten werd. Gelukkig had deze renner zijn tetanusinjectie nog recent gehad en de wond was op de scheen en niet al te diep. Zweet werkt desinfecterend en bij thuiskomst is de wond ontsmet met jodium en het voorval met de hond heeft geen verder complicaties opgeleverd.

Weg naar zee, Hindoeïstische tempel

Zweten in Suriname
Als ik in Nederland fiets met temperaturen boven de 25 graden, kom ik helemaal wit uitgeslagen van het zout thuis. Onder die omstandigheden doe ik mijn uiterste best per uur een bidon leeg te drinken. Dat komt deels omdat ik in Nederland meer gericht ben op racen en in Suriname heb ik het fietsen vooral gedaan om het land te bekijken, meer als toerfietser. Omdat het zo tropisch vochtig is, zweet je wel, maar je hoeft het koelvocht niet allemaal vanuit je lijf naar je huid te dampen. Het zweeft in Suriname al lekker in de lucht. Je hoeft er alleen maar tegenaan te fietsen. Mocht je de tijd hebben, strekt het wel tot aanbeveling de eerste ritjes te gebruiken om te acclimatiseren.

Tussenstop Domburg, met de mannen van Sabaku

Parbo!
Halverwege dronken we als duo met gemak anderhalve liter cola weg. En bij thuiskomst parkeer je je racefiets tegen een Chinees. In Suriname staat De Chinees niet voor een restaurant maar voor een buurtwinkel; de dichtheid van kleine supermarkten is groot, ze worden beheerd door Chinezen en ze hebben allemaal een grote koelkast waar Parbo op staat. Parbo is bier dat in Suriname gebrouwen wordt en naast mout, water en hop ook rijst als ingrediënt heeft. De koelkasten staan tegen het vriespunt afgesteld, het bier zit in Djogo’s. Djogo’s zijn literflessen en je krijgt er van de Chinees een set plastic cups bij. Na al die hitte snak je naar iets heel kouds en waar ik in Nederland braaf cappuccino drink naast mijn bierdrinkende fietsmaten, klokte ik in Suriname met gemak in hoog tempo heel wat cups weg.

Zo kom ik tot de slotsom dat Suriname een uitstekend land is om te fietsen. Je moet wat gevaren incalculeren maar vooral in de wintermaanden is het heel geschikt om aan je conditie en je teint te werken, verlost van zweterige spinninghokken, Tacx, Zwift en Wahoo.

Laat alles zien
/*